Ryszard Witke, urodzony 9 listopada 1939 roku w Sanoku, był wybitnym polskim skoczkiem narciarskim, który na stałe wpisał się w historię tej dyscypliny. Jego kariera sportowa trwała wiele lat i dostarczyła mu wielu emocjonujących chwil oraz zaszczytów.
Ryszard reprezentował Polskę na dwóch igrzyskach olimpijskich – pierwszych w Innsbrucku w 1964 roku oraz kolejnych w Grenoble w 1968 roku. Jego osiągnięcia obejmowały także udział w Zimowej Uniwersjadzie, gdzie w 1960 roku zdobył czwarte miejsce, a w 1972 roku harmonijnie połączył swoje umiejętności, zdobywając tytuł mistrza Polski.
Po zakończeniu kariery zawodniczej, Witke nie tylko trenował młodych skoczków, ale także pełnił funkcję trenera skoków i kombinacji norweskiej, dzieląc się swoją wiedzą oraz pasją do tego sportu. Jego wkład w rozwój narciarstwa w Polsce został uhonorowany tytułem Zasłużonego Mistrza Sportu.
Życiorys
Przebieg kariery
Ryszard Witke od najmłodszych lat pasjonował się narciarstwem, trenując wspólnie z braćmi. Swoje pierwsze skoki wykonywał na małych skoczniach zbudowanych z naturalnego śniegu. Już wkrótce odniósł sukces w postaci zwycięstwa na igrzyskach województwa wrocławskiego w narciarstwie alpejskim. Wkrótce po tym dołączył do klubu Sport Budowlani Karpacz, gdzie jego trenerem został Włodzimierz Daszkiewicz. Po otrzymaniu profesjonalnego sprzętu narciarskiego rozpoczął regularne starty na Orlinku, biorąc udział w cyklicznych zawodach.
W wieku 14 lat, w 1953 roku, Witke zdobył swoje pierwsze zwycięstwo. Z czasem, bo w 1958 roku, rozpoczął reprezentowanie klubu Śnieżka Karpacz. Wziął udział w mistrzostwach Polski w Szczyrku, gdzie zaliczył nieco pechowy upadek w zawodach juniorów, kończąc na szóstym miejscu, ale w rywalizacji seniorów był czwarty. Jego talent dostrzegli selekcjonerzy, co skutkowało powołaniem do kadry młodzieżowej, a rok później również do reprezentacji Polski. Na Zimowej Uniwersjadzie 1960 w Chamonix zajął 4. lokatę.
W 1960 roku przystąpił do klubu AZS Wrocław, gdzie jego nowym trenerem został Bronisław Haczkiewicz. To właśnie wtedy Witke miał swoją debiutancką przygodę z Turniejem Czterech Skoczni, meldując się na 28. miejscu w Oberstdorfie, a w Bischofshofen osiągając 14. lokatę. Na mistrzostwach Polski w 1961 roku zdobył brązowy medal.
W 1962 roku stał się wicemistrzem Polski na średniej skoczni. Niestety, przed mistrzostwami świata w Zakopanem, w wyniku kontuzji odniesionej na Wielkiej Krokwi, musiał zmagać się z urazem nadgarstka i wstrząsem mózgu. W 1963 roku wywalczył złoty medal mistrzostw Polski. Podczas zawodów w Garmisch-Partenkirchen, będących częścią 12. Turnieju Czterech Skoczni, przeżył groźny upadek, co koniecznością unieruchomienia na trzy tygodnie. Wcześniej na skoczni w Oberstdorfie zajął 16. miejsce.
Na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich w 1964 roku reprezentował Polskę, mimo wcześniejszej kontuzji. Na normalnej skoczni uzyskał wyniki 67 m, 73,5 m i 72 m, co dało mu 45. pozycję. Jego skoki zostały ocenione jako niezadowalające. Na dużej skoczni uplasował się na 35. miejscu po oddaniu skoków na 86 m, 78 m i 74 m. Brał również udział w 13. edycji Turnieju Czterech Skoczni, gdzie w Oberstdorfie zajął 18. miejsce, a w Innsbrucku 9.
W 1964 i w 1965 roku zdobywał brązowe medale mistrzostw Polski na dużej skoczni. Obydwa lata przyniosły mu również zwycięstwo w Memoriale Bronisława Czecha i Heleny Marusarzówny. Kolejne mistrzostwa w 1966 roku zbiegły się z kontuzją, gdzie mimo złamania ręki, rywalizował na normalnej skoczni Holmenkollen, gdzie zajął 7. miejsce. Po tych mistrzostwach wygrał Turniej Norweski, a następnie wziął udział w zawodach w Japonii, które wygrał, a nagrodę wręczył mu cesarz Hirohito. Witke uznał ten sezon za szczyt swoich osiągnięć w karierze, otrzymując w nagrodę mieszkanie w Warszawie od Ministra Budownictwa.
W 15. Turnieju Czterech Skoczni uplasował się na 24. pozycji w klasyfikacji łącznej. Podczas sezonu 1967/1968 zwyciężył w konkursie w Szczyrku oraz zajął 3. miejsce w Szczyrbskim Jeziorze. Wkrótce jednak odniósł zapalenie rogówki, co negatywnie wpłynęło na jego występy na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1968 w Grenoble, gdzie zajął 32. miejsce na średniej skoczni oraz 31. na dużej. Uczestniczył również w 17. edycji Turnieju Czterech Skoczni, zajmując 22. miejsce, a rok później uplasował się na 37. miejscu.
W 1971 roku zdobył brązowy medal mistrzostw Polski na średniej skoczni. Ostatni raz na arenie międzynarodowej wystąpił 6 stycznia 1972 roku w Bischofshofen, kończąc swój występ na 65. miejscu. Problemy zdrowotne związane z naderwaniem mięśnia dwugłowego uda zakończyły jego karierę sportową.
Po zakończeniu kariery
Po zakończeniu kariery, Witke przyczynił się do modernizacji skoczni w Karpaczu oraz Lubawce. Zmienił swój kierunek zawodowy, rozpoczynając pracę w Akademii Wychowania Fizycznego w Katowicach, gdzie prowadził zajęcia. Jako doświadczony skoczek, uzyskał również uprawnienia trenera skoków narciarskich oraz kombinacji norweskiej. Witke zdobył renomę jako trener w Śnieżce Karpacz, gdzie szkolił m.in. Mirosława Grafa. Dodatkowo pełnił rolę rehabilitanta w Dziecięcym Sanatorium Przeciwgruźliczym, a także pracy jako sędzia w międzynarodowych zawodach FIS.
Sprzęt narciarski
W młodości Ryszard Witke miał okazję korzystać z niemieckich nart, których długość przekraczała dwa metry. To właśnie wówczas rozpoczęła się jego pasja do narciarstwa, którą pielęgnował przez lata.
Otrzymał swoje pierwsze profesjonalne narty z klubu Budowlani, w tym dwie pary – narty zjazdowe marki Romminger oraz narty skokowe. Te początki stanowiły ważny krok w rozwoju jego sportowej kariery.
Kolejnym etapem były narty marki Splitkain, na których skakał z pasją. W latach sześćdziesiątych brał udział w wielu zawodach, używając sprzętu renomowanych producentów, takich jak Krokiew oraz Popp.
Podczas swoich występów korzystał ze stroju wykonanego z elastiku, który łączył funkcjonalność z komfortem. Ponadto, wiązania linkowe Kandahar zapewniały mu stabilność oraz bezpieczeństwo przy każdym zjeździe.
Nie można również zapomnieć o obuwiu narciarskim, które miało swoje źródło w Polsce, co świadczy o jego podziale na sprzęt lokalny i zagraniczny. Dbałość o jakość oraz technologie w narciarstwie była zawsze dla niego priorytetem.
Osiągnięcia
Igrzyska olimpijskie
Ryszard Witke uczestniczył w zawodach olimpijskich, gdzie osiągnął szereg znaczących wyników.
| Numer | Data | Rok | Miejscowość | Skocznia | Punkt K | Kategoria | Skok 1 | Skok 2 | Skok 3 | Ocena | Strata | Zwycięzca |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 45. | 31 stycznia | 1964 | Innsbruck | Toni-Seelos-Olympiaschanze | K-70 | indywid. | 67,0 m | 73,5 m | 72,0 m | 186,1 pkt | 43,8 pkt | Veikko Kankkonen |
| 35. | 9 lutego | 1964 | Innsbruck | Bergisel | K-90 | indywid. | 86,0 m | 78,0 m | 74,0 m | 187,3 pkt | 43,4 pkt | Toralf Engan |
| 32. | 11 lutego | 1968 | Grenoble | Le Claret | K-90 | indywid. | 73,5 m | 68,5 m | – | 190,3 pkt | 26,2 pkt | Jiří Raška |
| 31. | 18 lutego | 1968 | Grenoble | Dauphine | K-112 | indywid. | 88,5 m | 88,0 m | – | 179,4 pkt | 51,9 pkt | Władimir Biełousow |
Mistrzostwa świata w narciarstwie klasycznym
Jego dorobek obejmuje również osiągnięcia na mistrzostwach świata w narciarstwie klasycznym, co podkreśla jego umiejętności w tym sporcie.
| Pozycja | Data | Rok | Miasto | Skocznia | Punkt K | Typ konkursu | Skok 1 | Skok 2 | Ocena | Strata | Zwycięzca |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 7. | 19 lutego | 1966 | Oslo | Holmenkollen | K-85 | indywid. | 75,5 m | 72 m | 210,1 pkt | 24,5 pkt | Bjørn Wirkola |
| 25. | 27 lutego | 1966 | Oslo | Holmenkollen | K-75 | indywid. | 73,5 m | 77 m | 178,3 pkt | 37,0 pkt | Bjørn Wirkola |
Uniwersjada
W 1964 roku, podczas Zimowej Uniwersjady, Ryszard Witke zajął 4. miejsce w skokach narciarskich, co stanowi ważny element jego kariery sportowej.
Turniej Czterech Skoczni
Również na Turnieju Czterech Skoczni zdobywał miejsca na podium, co ilustruje jego wszechstronność jako skoczka.
| 10. Turniej Czterech Skoczni | ||||
| _ | _ | _ | _ | klas. |
|---|---|---|---|---|
| 28 | 25 | 36 | 14 | 19 |
| 12. Turniej Czterech Skoczni | ||||
| _ | _ | _ | _ | klas. |
| 16 | 74 | – | – | ? |
| 13. Turniej Czterech Skoczni | ||||
| _ | _ | _ | _ | klas. |
| 18 | 14 | 9 | 27 | 12 |
| 15. Turniej Czterech Skoczni | ||||
| _ | _ | _ | _ | klas. |
| 62 | 11 | 23 | 11 | 24 |
| 16. Turniej Czterech Skoczni | ||||
| _ | _ | _ | _ | klas. |
| 18 | 39 | 9 | 11 | 10 |
| 17. Turniej Czterech Skoczni | ||||
| _ | _ | _ | _ | klas. |
| 23 | 26 | 46 | 11 | 22 |
| 18. Turniej Czterech Skoczni | ||||
| _ | _ | _ | _ | klas. |
| 41 | 54 | 53 | 19 | 37 |
| 19. Turniej Czterech Skoczni | ||||
| _ | _ | _ | _ | klas. |
| 36 | 12 | 29 | 18 | 18 |
| 20. Turniej Czterech Skoczni | ||||
| _ | _ | _ | _ | klas. |
| 75 | 74 | 74 | 65 | 61 |
Mistrzostwa Polski
W swojej karierze Witke odniósł wiele sukcesów, w tym:
- mistrzostwo w 1963 roku,
- wicemistrzostwo w 1962 roku,
- brązowe medale w latach 1961, 1964, 1965 oraz 1971.
Życie prywatne
Ryszard Witke urodził się jako syn Franciszka oraz Ireny Witke. W jego rodzinie narciarstwo alpejskie praktykowali także młodsi bracia, Jerzy i Andrzej.
W dzieciństwie angażował się w harcerstwo, co miało pozytywny wpływ na jego rozwój osobisty. Po zakończeniu edukacji w 1957 roku, zdobył dyplom Liceum Ogólnokształcącego w Karpaczu, a pięć lat później ukończył Wyższą Szkołę Wychowania Fizycznego we Wrocławiu, uzyskując tytuł magistra w tej dziedzinie.
Ryszard mieszkał przez długi czas w Karpaczu. Jego życie uczuciowe było dość burzliwe, bowiem zawarł związek małżeński dwukrotnie. Od 1966 roku był żonaty z Bożeną Cedro, która była wielokrotną mistrzynią Polski w pływaniu. Po ślubie przeprowadzili się do Warszawy, gdzie Ryszard spędził następne sześć lat swojego życia, a dokładnie do 1972 roku.
W wyniku pierwszego małżeństwa Ryszard doczekał się syna Roberta, który poszedł w ślady ojca, uprawiając skoki narciarskie. Robert w 1989 roku wziął udział w konkursie Pucharu Świata w Zakopanem, zajmując 59. pozycję. Dodatkowo brał również udział w Mistrzostwach Świata w Lotach Narciarskich w 1986 roku. Z drugiego związku Ryszard miał córkę Martę.
Ryszard Witke odszedł 27 października 2020 roku w Karpaczu, pozostawiając po sobie wiele wspomnień i osiągnięć zarówno w życiu osobistym, jak i sportowym.
Przypisy
- Zmarł dwukrotny olimpijczyk w skokach narciarskich Ryszard Witke. sport.onet.pl, 27.10.2020 r. [dostęp 27.10.2020 r.]
- Biografie: Witke Ryszard. Polski Komitet Olimpijski. [dostęp 25.09.2016 r.]
- Ryszard Witke Biography and Olympic Results. Sports-Reference.com. [dostęp 23.01.2012 r.]
- WITKY Ryszard. Międzynarodowa Federacja Narciarska. [dostęp 23.01.2012 r.]
- Wyniki konkursów skoków. Skisprungenschanzen. [dostęp 19.12.2011 r.]
- Turniej Czterech Skoczni 1966/1967. Skokinarciarskie.pl. [dostęp 23.01.2012 r.]
- Turniej Czterech Skoczni 1968/1969. Skokinarciarskie.pl. [dostęp 23.01.2012 r.]
- Turniej Czterech Skoczni 1969/1970. Skokinarciarskie.pl. [dostęp 23.01.2012 r.]
- Wojciech Szatkowski: Przyczynek do historii ewolucji stylu skoków narciarskich – cz.3. Skijumping.pl. [dostęp 23.01.2012 r.]
- WITKE Robert. fis-ski.com. [dostęp 23.01.2012 r.]
- Wojciech Szatkowski: WITKE Ryszard. Skijumping.pl. [dostęp 23.01.2012 r.]
Pozostali ludzie w kategorii "Sport i rekreacja":
Orest Lenczyk | Piotr Poziomkowski | Robert Brejta | Stefan Tarapacki | Marcin Karczyński | Kacper Rocki | Adam Bieniasz | Kazimierz Tylko | Ewa Chodakowska | Mateusz Wilusz | Eugeniusz Czerepaniak | Bartosz Florczak | Konrad Filipek | Albert Komański | Tomasz Rysz | Piotr Naparło | Maciej Witan | Jerzy Daniło | Marcin Biały (hokeista) | Jakub BukowskiOceń: Ryszard Witke
